dysleksja - wskazówki praktyczne dla nauczycieli

Sprawdź swojego ucznia

kwestionariusz zachowań dziecka "ryzyka dysleksji" - SRD - M. Bogdanowicz

(dotyczy przedszkolaków i uczniów młodszych klas szkoły podstawowej)

1. Dziecko jest mało sprawne ruchowo - słabo biega, źle funkcjonuje w zabawach ruchowych.
2. Dziecko ma problemy z zawiązywaniem sznurowadeł, zapinaniem guzików. wiązaniem kokardek.
3. Dziecko niechętnie rysuje.
4. Dziecko ma trudności z posługiwaniem się nożyczkami.
5. Dziecko niechętnie bawi się układankami, klockami LEGO, puzzlami.
6. Dziecko jest oburęczne - wykonując czynności posługuje się raz jedną, raz drugą ręką.
7. Dziecku sprawia problem odróżnienie prawej i lewej strony swojego ciała (ręki. nogi, oka).
8. Dziecko ma problem z określeniem kierunków w przestrzeni (nieprawidłowo używa przyimków: nad, pod, przed, od).
9. Dziecko ma trudności z opanowaniem i zapamiętywaniem nowych wierszyków i piosenek.
10. Dziecko ma trudności z zapamiętywaniem materiału uszeregowanego w serie i sekwencje, tj.: nazwy dni tygodnia, miesięcy, liter alfabetu, szeregów cyfrowych i innych.
11. Dziecko ma trudności z koncentracją uwagi, łatwo rozprasza się.
12. Dziecko ma trudności w zrozumieniu i rozwiązywaniu zadań wymagających myślenia logicznego.
13. Dziecko ma problem z budowaniem zdań, zmienia szyk wyrazów w zdaniu.
14. Dziecko przekręca słowa (mówi np. kraktor), zmienia przedrostki w wyrazach, albo używa nieprawidłowych form gramatycznych.
15. Dziecko ma wadę wymowy.
16. Dziecko nie umie odróżnić głosek o podobnym brzmieniu (np. g-k, z-s, d-t, w-f).
17. Dziecko ma trudności z wyróżnianiem głosek w wyrazie.
18. Dziecko ma trudności z odróżnianiem i zapamiętywaniem kształtów podobnych liter, np. m-n, 1-t, t-ł.
19. Dziecku sprawia problem odróżnianie i zapamiętywanie kształtów identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni np.: p-b, d-b.
20. Dziecko ma trudności z rozmieszczeniem rysunku na kartce.
21. Dziecko pisze litery i cyfry zwierciadlanie oraz odwzorowuje wyrazy przez zapisywanie ich od strony prawej do lewej.
22. Dziecko ma problem z odtwarzaniem prostych szlaczków i figur geometrycznych.

Rryzyku dysleksji poœwięcona jest ksišżka prof. Marty Bogdanowicz pt. Ryzyko dysleksji - problem i diagnozowanie; w oparciu o badania prof. Bogdanowicz powstał program Skala Ryzyka Dysleksji.

Jeżeli zauważysz, że twój uczeń ma chociaż część z wymienionych objawów, warto zasugerować rodzicom wizytę w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Jak stworzyć warunki do efektywnej współpracy uczniowie - nauczyciel?

1. Oceniaj ich osiągnięcia we właściwy sposób. Udzielaj pochwały po każdej poprawnej odpowiedzi, natomiast unikaj stawiania ocen za odpowiedzi słabe i nie na temat.
2. Daj uczniom do zrozumienia, że oczekujesz większych osiągnięć. W publikacjach naukowych podkreśla się, że wysokie oczekiwania wpływają na podwyższenie osiągnięć.
3. Czekaj...czekaj... czekaj, aż uczeń odpowie. Jeżeli odpowie źle, naprowadzaj go na trop, a potem zadaj kolejne pytanie na ten sam temat.
4. Koncentruj swój krytycyzm na zadaniu, nie na uczniu. Powiedz raczej: "Ten fragment powinien zawierać więcej konkretów", a nie: "Twój sposób pisania jest słaby".
5. Staraj się, żeby słabi uczniowie nie siedzieli daleko od Ciebie. Zwracaj się równie często do słabych uczniów jak do pozostałych.
6. Gdy uczniowie wykonują na lekcji zadanie sami, często podpatruj pracę słabych uczniów. Wiadomo, że słabi uczniowie gubią się w pracy i zadania nie wykonują. W takich przypadkach nie należy wyznaczać następnego zadania.
7. Przekazuj im często swoje spostrzeżenia na temat ich pracy. Zauważaj, że zrobili postępy, dostrzegaj częściowe sukcesy. "Sześć zadań na dziesięć jest dobrze rozwiązanych. Teraz potrzeba tylko byś popracował nad czterema".

Cytowane za: "Teacher Today", vol 3, 1.

Jak zyskać zaufanie uczniów?

1. Unikaj krytyki, np. nie koncentruj się na błędach ortograficznych.
2. Wyrażaj zrozumienie i uznanie dla wysiłków podejmowanych przez uczniów i dla ważności poruszonych przez nich spraw.
3. Stwarzaj takie sytuacje, by każde dziecko mogło się swobodnie wypowiedzieć i było wysłuchane.
4. Stosuj różnorodne formy zajęć wzbudzające zaciekawienie i zaangażowanie uczniów w temat.
5. Wyrażaj własne odczucia i poglądy, jednak bez narzucania tych poglądów uczniom; nie spieszyć się z udzielaniem rad.
6. Pobudzaj uczniów do samodzielnej aktywności w szukaniu pozytywnych rozwiązań i w podejmowaniu prób nowych sposobów zachowania.

Jeśli zamierzasz poruszać z uczniami problemy z ich życia, to szczególnie ważną sprawą staje się wewnętrzne przygotowanie siebie samego/samej do takiego zadania. Istotne jest:

1. Wzbudzenie w sobie życzliwości i akceptacji wobec każdego ucznia niezależnie od tego, jak się on zachowuje.
2. Wyraźne uświadomienie sobie tego, że nie jest się w stanie wszystkich uszczęśliwić. Chodzi jedynie o to, by trochę pomóc dzieciom czy młodzieży w ich zmaganiu się z problemami życia.
3. Wzbudzenie w sobie zaufania do potencjału sił, jakimi dysponuje zespół uczniów i wobec tego powstrzymywanie w sobie tendencji do brania wszystkiego bezpośrednio we własne ręce.